Skip to content

Een voorbeeld van verbinding

Voor de meesten van jullie is het geen verrassing. Ik ben een Oranjefan. Al sinds mijn jeugd zit ik op de nationale feestdag met oranjegebak voor de televisie. En als er een bijzondere gelegenheid is, maak ik er zelf ook een feestje van.

En dus zat ik gisterenavond ook voor de televisie voor het interview met onze 50-jarige Koning. Los van de trip down memorylane die ik als generatiegenoot meemaakte door al die oude beelden te zien van grote gebeurtenissen in de geschiedenis, vond ik ook de inhoud van het interview met de Koning bijzonder.

Koninklijk en kwetsbaar las ik in een krant vanochtend. 

En dat is precies hoe ik er ook naar kijk. Iets van jezelf laten zien, van wie je bent als mens, van je vrolijke en grappige momenten, je struggles, je zorgen en je emotionele dieptepunten. En dat dan op een gepaste wijze, binnen de grenzen van wat de relatie tussen hem en de interviewer, tussen hem en de kijker, kan bevatten.

Hij laat voor mij ook zien hoe je verbinding in de praktijk brengt. Al in zijn toespraak bij de inhuldiging gaf Willem-Alexander aan dat hij verbinding belangrijk vindt. En keer op keer spreekt hij daarover in zijn kersttoespraak.

In de Club van je Leven hebben we in februari en maart uitgebreid stil gestaan bij wat verbinding is. En de drie elementen van verbinding waren ook haast tastbaar terug te vinden in hoe de Koning vertelde over de afgelopen jaren.

Dit zijn die drie elementen van verbinding:

– Gezien, gehoord en gewaardeerd voelen: als mens gezien worden en herkend, erkend te worden. De Koning deed daar zelf een expliciete uitnodiging toe, door aan te geven dat hij in dit interview juist de mens achter de functie wilde laten zien. Maar doet dat ook naar anderen toe, zoals hij vertelde hoe hij met zijn vrouw de nabestaanden van de MH17 ramp expliciet aankeek en toeknikte toen de kisten met de lichamen op vliegveld Eindhoven aankwamen en de hoogwaardigheidsbekleders ergens anders waren geplaatst dan de nabestaanden. Door hen daar expliciet te zien maakte hij verbinding met hen.

– Geven en ontvangen zonder oordeel: we weten dat Willem-Alexander het niet altijd makkelijk heeft gehad in zijn publieke rol. Er wordt van hem en zijn gezin gevraagd om veel te geven in de zin van privacy, informatie, inkijkjes in zijn leven. Daarom vond ik het treffend dat hij zo expliciet zei dat hij er ook veel voor terug krijgt, op momenten als het overlijden van zijn broer, maar ook bij de abdicatie, dat de reacties uit het land dan ook steun geven.

– Kracht en steun ontlenen aan de relatie: het duidelijkst vond ik hierin het moment waarin Willem-Alexander vertelde over zijn ontmoeting met de nabestaanden van MH17 nauwelijks een jaar nadat zijn broer was overleden. Dat mensen tegen hem zeiden: ‘Jij weet wat het is om iemand te verliezen door een ongeluk’. En dat je elkaar daarin kunt steunen en daar beiden kracht uithalen omdat je weet dat je niet de enige bent met zo’n heftig verdriet.

Wat een geluk hebben we met zo’n Koning. 

Die zó in de praktijk brengt wat het betekent om mens te zijn, om verbinding te maken, om kwetsbaar te zijn op een manier die passend is bij je functie. En dus zit ik ook vandaag weer met een oranje tompouce voor de buis. (En ook natuurlijk om te kijken wat Máxima aan heeft…)

Over die gewoonte schreef ik trouwens eerder een blog. En over het gevoel dat je dan kunt hebben als je ziet dat miljoenen mensen de straat op gaan en jij als enige (?) thuis zit. Je leest het hier.

Waarom ‘schuldgevoel’ gevaarlijk is

Schuldgevoel: de bladen staan er vol mee. Waarom je last hebt van je schuldgevoel, wat je kunt doen om je schuldgevoel los te laten, waar je schuldgevoel vandaan komt. Google geeft meer dan 600.000 hits op het woord van schuldgevoel.

Blijkbaar is dat wel een dingetje…

Maar wat is het eigenlijk, dat schuldgevoel? En waarom is dat zo gevaarlijk? In het Nederlands gebruiken we het woord schuld en schuldgevoel vaak door elkaar. Maar eigenlijk is dat vage ‘schuldgevoel’ iets veel zwaarders dan schuld.

Het is een basis houding die velen van ons dagelijks met ons meedragen. Dat heeft niet zo veel te maken met dat we ons schuldig voelen over iets wat we hebben gedaan, maar veel meer met het idee dat we niet voldoen aan een ongeschreven norm.Dat je er niet helemaal bij hoort. De vreemde eend bent. En dat is waar het gevaar in schuilt.

Want ‘niet voldoen’, dat is eigenlijk schaamte. Wat wij hier in het Nederlands ‘schuldgevoel’ noemen, gaat veel meer over schaamte dan over schuld. En dat verschil is iets waar Brené Brown steeds op hamert in haar onderzoeken.

Er is namelijk een belangrijk onderscheid tussen schuld en schaamte.

En dat onderscheid is niet alleen taalkundig en analytisch interessant. Want er blijken uit onderzoek belangrijke consequenties te zijn aan beide begrippen.

Uit onderzoek blijkt dat er een grote relatie is tussen schuld en verantwoordelijkheid nemen voor je acties. Tussen schuld en gedragsverandering. Tussen schuld en ontwikkeling en groei. Allemaal positieve effecten dus.

Anderzijds blijkt dat er een correlatie is tussen schaamte en depressie. Maar ook tussen schaamte en verslavingen, en zelfs tussen schaamte en zelfmoord. Vooral destructieve gevolgen dus. Schaamte doet weinig goeds voor mensen. Het houdt ze klein en zorgt niet voor groei maar juist het tegenovergestelde.

Schaamte is de angst om er alleen voor te staan. Om niet in verbinding te zijn met anderen omdat we dat niet waard zijn. Voelen dat je tekort schiet en dat het daarom logisch is dat je (nog) niet (helemaal) geaccepteerd wordt zoals je bent. En dat is precies wat ons ‘schuldgevoel’ is.

Schuldgevoel, zoals wij dat gebruiken, is dus niet zonder risico.

Integendeel. Het gevoel dat je niet voldoet is slecht voor je gezondheid. Zowel je mentale als je fysieke gezondheid kan lijden onder dat gevoel dat je niet helemaal ok bent, zoals je bent. Dat er altijd iets is wat nog gedaan moet worden.

Dat gaat natuurlijk niet alleen over taalgebruik. Sommigen van ons zijn zo taalkundig ontwikkeld, dat we best weten hoe we tegen anderen én tegen onszelf moeten praten. In plaats van; ‘je bent dom’ zeggen we ‘je deed iets doms’. En dat helpt zeker! Hoe we tegen anderen en tegen onszelf praten is belangrijker dan we soms denken.

Maar het gaat vooral over wat we ‘vinden’. Menen we het als we zeggen: ‘dit kan iedereen gebeuren’? Of vinden we eigenlijk dat wijzelf dit niet hadden mogen doen? Kun je met mildheid en rust naar jezelf kijken en zien wat je hebt gedaan? En dan actie ondernemen om te herstellen wat fout is gegaan? Of is er toch vooral altijd dat oordeel dat je tekort geschoten bent?

Het valt niet mee om ingesleten patronen te veranderen. Maar het kán wel! Een leven zonder schaamte, zonder dat ‘schuldgevoel’ is volgens mij niet mogelijk. Dat zou betekenen dat we ook nooit meer echt in verbinding zijn met anderen.

Maar wat wel mogelijk is veerkracht ontwikkelen voor die momenten dat ons dat schuldgevoel overvalt. Weten in welke situaties we daar kwetsbaar voor zijn. Weten wat je dan kunt doen, om zo snel mogelijk weer in verbinding te zijn met onszelf en met anderen die voor ons belangrijk zijn.

Dat is niet alleen een fijn gevoel, maar ook goed voor onze gezondheid.

Mijn eigen verhaal

Mijn eigen verhaal delen. Dat vond ik nooit zo nodig. Het gaat immers niet om mij in een training, het gaat om de deelnemers. Om hún ‘Daring Way‘. Niet om mijn struggles of overwinningen. Maar om hoe ik hen het best kan begeleiden.

En bovendien, als ik mijn eigen verhaal vertelde, zou ik dan niet overmand worden door emoties? Was ik dan nog wel in staat om goed te faciliteren?

In het krachtweekend van 2015 in Oostenrijk vroeg Nelleke Griffioen van De Berghut mij of ik mijn verhaal wilde delen met de groep. Als inspiratie. En om te laten zien dat wát je ook leert, en hoeveel je ook weet, dat iedereen, écht iedereen zijn struggles heeft en zijn eigen strijd moet voeren.

Ik moest er een tijdje over nadenken. En besloot het te doen mits het moment rijp was.

(Dat gaf me nog een uitweg 😉 ).

Op de laatste dag maakten we een bijzondere wandeling naar het Waldgeheimnis. Een meertje hoog in de bergen waarvan het onduidelijk is wanneer er water in staat en wanneer niet.

Toen we daar aan kwamen bleek het meer prachtig. En het stond vol met water. Een magische plek. Daar vertelde ik mijn verhaal aan de groep. Ik hield het niet droog, maar dat was oké. Ik ben immers niet alleen facilitator, maar ook mens.

Ik krijg soms wel reacties van mensen als ik mijn eigen verhalen en struggles deel: ‘wat bijzonder om te lezen dat jij ook je reflectiemomenten hebt…’ Nou en of, reken maar! Iedereen heeft zijn struggles en worstelingen.

En als iemand je zegt dat ‘ie er geen last meer van heeft, geloof het niet. Hij of zij is opgehouden mens te zijn.

De kunst van het leven en het leren is niet om alle antwoorden te hebben. Om alles te weten én in de praktijk te brengen voor je het aan een ander kan leren. Onmogelijk en ook niet nodig.

We hebben allemaal onze eigen weg te gaan. Onze eigen struggles en verhalen.

Dat houdt pas op als het leven ophoudt.

Wil je rust, maar ben je druk?

Bijna alle vrouwen die ik ken zijn druk.  Ze werken hard, ze runnen het huishouden, ze zorgen voor kids en ze plannen de vakanties. En zelf ben ik eigenlijk uit het zelfde hout gesneden.

We bereiken veel, natuurlijk. We zetten stappen in ons werk. Zijn trots op wat we bereiken. En terecht. We willen misschien nog wel een stapje harder en verder reiken. En ondertussen garanderen we dat alles thuis en in ons sociale leven loopt zoals het moet. Daar is niks mee toch?

Maar wat als de spanning stijgt? Wat als er ongemak is in je leven? Als je niet meer weet of je nog wilt blijven doen wat je deed. Als je je kwetsbaar voelt in je werk, in je relatie, in je gezin of bij je sociale contacten. Hoe ga je om met de spanning en zorgen en het ongemak van lastige situaties?

Met hard werken is niks mis. Maar als je, net als ik, een ‘overfunctioner’ bent, dan ga je snel over je eigen grenzen heen. Je bent gewend om aan te pakken en een tandje harder te lopen. En dat is dan je patroon. Je kunt niet anders, ook niet als het leven even tegen zit.

Dit is hoe je een ‘overfunctioner’ in jezelf herkent:

– Je bent snel in advies geven, problemen oplossen, de leiding nemen in een crisissituatie. Daardoor bemoei je je soms met dingen die eigenlijk niet van jou zijn.

– Je neemt acties én verantwoordelijkheid over van degene die eigenlijk aan het stuur moet zitten. Soms ben je nauwelijks in staat om anderen een beslissing te laten nemen.

– Je bent een kei in micro-managen. Je houdt alle details in de gaten en zorgt ervoor dat elk onderdeel perfect verloopt. Dat leidt tot ongezond perfectionisme.

– De mensen in je directe omgeving worden terughoudend en soms zelfs passief als er iets moet gebeuren. Die weten inmiddels wel wie er actie gaat ondernemen. Jij!

– Als je de tijd neemt en eerlijk bent naar jezelf, doe je dan al die dingen voor jezelf of leef je de verwachtingen van anderen?

Overfunctioning helpt niet. Dingen doen en oplossen is prima. Maar je geluk halen uit ‘redderen’ en bezig zijn is niet hoe je je leven écht wilt leiden.

Het helpt je op de korte termijn. Je krijgt er een tevreden gevoel van.

Maar op de lange termijn raak je uitgeput en opgebrand. Omdat je nooit rust neemt om te voelen hoe het écht met je is.

Dit zijn drie dingen om te leren:

1. Wees je bewust van je natuurlijke neiging tot overfunctioneren. Bespreek het met mensen om je heen. Vraag eens aan anderen wat zij je zien doen in een lastige situatie. Zo ga je sneller herkennen wanneer je weer in je oude patroon valt.

2. Bedenk waar je het meest bang voor bent, wat je kwetsbaar maakt. Benoem het eens, zeg het hardop. ‘Ik voel me bezorgd, want ik weet niet of het allemaal goed komt’. (Zo simpel kan het zijn.) Je zult zien dat emoties toelaten helemaal niet het einde van de wereld is. Ja, ongemakkelijk en lastig soms. Dat klopt. Maar ook je emoties gaan weer voorbij.

3. Zoek verbinding en vraag om hulp. Kom uit je actiemodus en bel iemand op, betrek je partner, vraag je kinderen om ook hun handen uit de mouwen te steken. Dat voelt vast tegennatuurlijk. Niet alleen voor jou, maar ook voor hen. En dat is prima. Iedereen moet een beetje wennen aan een nieuwe situatie.

Het valt niet mee om nieuwe patronen te leren.

Maar het kan! Zo kom je steeds een beetje dichter bij het leven dat je écht wilt leven. Bij de persoon die je écht wilt zijn.

Wat is verbinding eigenlijk?

Wat is verbinding precies? Het is exact die vraag die Brené Brown ertoe leidde om haar onderzoek te starten, inmiddels al meer dan 15 jaar geleden. En haar ervaring was dat als je aan mensen vraagt wat verbinding is, dat ze dan vooral vertellen wanneer ze géén verbinding ervaren.

Blijkbaar is het moeilijk om goed te omschrijven. Wat verbinding precies is. Met wie we het ervaren en wanneer. En hoe we er voor kunnen zorgen dat we er meer van krijgen. Of dat de verbinding steviger wordt.

Terwijl we dit toch zo hard nodig hebben. Verbinding is een basisbehoefte voor ons als mensen. Om ergens bij te horen, dat groter is dan wijzelf, dat inspireert ons, dat geeft ons een reden van bestaan.

Alle reden dus om eens goed te kijken wat verbinding is.

Uit welke elementen het bestaat, zodat je kunt onderzoeken wat je kunt doen om verbinding te versterken of te vormen. Uit al haar data formuleerde Brené Brown deze definitie:

Verbinding is de energie die bestaat tussen mensen wanneer zij zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelen, kunnen geven en ontvangen zonder oordeel en steun en kracht ontlenen aan de relatie.

Drie elementen zitten er in deze definitie en ik licht ze hieronder toe:

1. Gezien, gehoord en gewaardeerd voelen: Verbinding ontstaat alleen als je voelt dat je er écht mag zijn. Als je gezien wordt als mens en niet als functie, of als hulpmiddel of als weerstand. Ik kan pas verbinding voelen met jou als ik weet dat ik er mag zijn mét alles wat jij fijn en leuk vindt én alles wat je misschien lastig of vervelend vindt.

2. Kunnen geven en ontvangen zonder oordeel: Verbinding gaat ook over wederkerigheid. Elkaar ondersteunen en helpen. Dat kan gaan over praktische hulp, maar net zo goed over mentale support. Het belangrijkste element daarbij is dat er geen oordeel is bij wat je geeft of ontvangt. Dat je weliswaar de kinderen van je vriendin opvangt, maar ondertussen denkt: ik heb mijn leven toch een stuk beter georganiseerd dan jij… En is hulp geven zonder oordeel misschien niet zo moeilijk voor je, hoe zit het dan met hulp vragen, zonder dat je een oordeel hebt over jezelf?

3. Steun en kracht ontlenen aan de relatie: Dit is een vertaling van de Engelse termen: ‘sustenance and strength’. Deze woorden kun je ook vertalen als: energie, voeding, opgeldaden worden. En dat is wat verbinding in een relatie brengt. Dat je weer even vooruit kunt, omdat je je opgeladen voelt. Soms ziet dat er heel concreet en praktisch uit in de vorm van feitelijke ondersteuning. Maar vaak is dit niet zo tastbaar maar weet je voor jezelf heel goed: ik voel me opgeladen, ik heb er energie van gekregen.

Dit zijn de drie elementen van verbinding. Als je deze elementen herkent in relaties met anderen kun je ook actief werken aan de versterking van verbinding. Door aan elk van de elementen aandacht te besteden en daarin te investeren. Zo zal de verbinding dan ook steviger worden.

Sterker dan Ooit, authenticiteit, kwetsbaarheid

Struggles overslaan

Ze zit tegenover me. Een sterke vrouw. Altijd voor zichzelf gezorgd en sinds een paar jaar ook voor haar man. Ze trekt als tijdelijke manager een groot project, waar de medewerkers bij bosjes omvallen vanwege burnout en onveiligheid in de organisatie.

Moe is ze. Dat is niet van de ene op de andere dag. De jaren van zorgen en verantwoordelijkheid beginnen hun tol te eisen. Ze weet dat ze goed (of beter?) voor zichzelf moet zorgen. Maar hoe? Wanneer? Op welke manier? Ze is zelfs vergeten wat ze leuk vind om te doen.

Ze durft het coachtraject aan te gaan. Wetend dat het niet makkelijk zal zijn. Dat er gedoe boven komt. Dat er emoties zijn. Dat er werk te doen is. Ze is moedig genoeg om het allemaal in de ogen te kijken. Een sterke vrouw.

Maar soms zou ze willen dat er een eind aan komt aan de worsteling. Dat de struggles klaar zijn. Dat het werk af is en gedaan. Even uitblazen. Herken je dat ? Ik wel. Als je weet wanneer het ophoudt, kun je het makkelijker dragen. Als je weet dat er een einde komt aan je worsteling, dan valt het te overzien, dan weet je dat het goed komt.

Is er niet een manier om die struggle over te slaan?

Te leren van anderen die dezelfde problemen hebben meegemaakt? Door te gaan naar START en de ellende achter je te laten? In het boek Sterker dan Ooit verwijst Brené Brown naar de driedaagse training The Daring Way. Op dag 2 gaat het over de moeilijkste thema’s: kwetsbaarheid, schaamte, wat houdt je klein en wat zijn de nutteloze beschermingsmechanismen waarven je al die jaren dacht dat ze je veilig konden houden.

You cannot skip day 2 – Brené Brown

Je kunt dag 2 niet overslaan om de échte lessen van dag 3 te leren. Het werkt niet om om je worsteling heen te lopen, die te ontkennen of te laten liggen en door te stomen naar de overwinning, het herstel, de glorie.

Het is als in de ‘hero’s journey‘. In de struggles, daar zit het begin van een antwoord. En dat antwoord is voor iedereen anders. Zelfs de vragen zijn persoonlijk en veranderen gedurende de tijd.

En daarom moet je je eigen weg vinden.

Daarom is er geen ‘one-stop-shop’. Geen eenduidig recept dat voor iedereen werkt. In Sterker dan Ooit schrijft Brené: ‘Over dit deel van het proces valt niet te onderhandelen. Ervaring en succes zorgen er niet voor dat je gemakkelijk door dit middelste gebied heen zeilt. Die fluisteren je alleen toe: ‘Dit maakt deel uit van het proces. Stug doorzetten’. Ervaring veroorzaakt zelf geen klein sprankje licht in het donker van het midden. Ervaring geeft je alleen een heel klein beetje geloof in je vermogen om door het duister te laveren. Het midden is vervelend, maar het is ook de plek waar de magie plaatsvindt.

Weinig kans dus, om je struggles over te slaan. Niet als je écht wilt ontdekken wat er gaande is. En je eigen verhaal zelf je eigen einde geven.

Gelukkig hoeven we het niet alleen te doen. Daar waren we nooit voor gemaakt. Dat je je eigen pad moet lopen, betekent niet dat je geen hulp kunt krijgen. Dat je het allemaal zelf moet uitzoeken.

Juist niet. Mét elkaar je eigen weg vinden. Dat is, hoe je langzaam, maar zeker door het midden kunt komen en sterker dan ooit een nieuw einde aan je verhaal kunt schrijven.

 

boeken van Brené Brown

De boeken van Brené Brown

Vier boeken schreef Brené Brown inmiddels.

En ik heb uit betrouwbare bron vernomen dat ze binnenkort aan haar vijfde boek begint te schrijven. Waarover dat gaat? Geen idee. Maar als ik het hoor, laat ik het je weten.

De boeken hebben overeenkomsten. Dit zijn ze:

– Ze zijn allemaal in het Nederlands vertaald. Niet in dezelfde volgorde als Brené ze schreef. En ze zijn ook niet allemaal door dezelfde persoon vertaald.

– Elk boek heeft als basis het wetenschappelijk onderzoek dat Brené doet aan de universiteit van Houston.

– In elk boek illustreert Brené haar onderzoek met herkenbare verhalen. Van de mensen die ze heeft geïnterviewd, maar ook haar eigen verhalen ontbreken niet.

– In elk boek is er een relatie met kwetsbaarheid en schaamte. Dit was de basis van het onderzoek van Brené en zal ook de basis blijven. Haar boeken vertellen steeds een (nieuw) deel van dat verhaal dat gaat over verbinding maken, wholehearted leven en de kwetsbaarheid die daar bij komt kijken.

Maar wat is nu het belangrijkste verschil tussen de boeken? Ik bespreek ze hieronder per boek, in de volgorde waarin Brené ze schreef.

Gelukkig ben ik niet de enige

Dit boek schreef Brené al in 2007. En dat was een bewerking van een boek dat ze begin deze eeuw in eigen beheer uitbracht. De Engelse titel van dit boek is: I thought it was just me (but it isn’t). Dit boek beschrijft het onderzoek naar schaamte onder vrouwen. In dit boek vind je nog niet zoveel informatie over hoe schaamte bij mannen zich voordoet. Wél vind je uitgelegd hoe schaamte werkt, wat de meest voorkomende triggers zijn en welke vier stappen helpen om veerkracht tegen schaamte te ontwikkelen. In Nederland werd dit boek als derde vertaald en uitgegeven. Lees dit boek als je meer diepgang wilt over het onderzoek naar schaamte en de basis daarvan wilt leren kennen. Maar realiseer je ook dat er voortschrijdend inzicht is en dat sommige resultaten van het onderzoek die in dat boek zijn beschreven inmiddels iets anders lijken te zijn.

De Moed van Imperfectie

Dit is het dunste boek van Brené. Ze schreef het in 2010 onder de titel The Gifts of Imperfection. De kern hiervan is om richtlijnen en wegwijzers te geven voor wholehearted leven. In dit boek vind je een korte inleiding over schaamte en kwetsbaarheid en wat ons belemmert om wholehearted te leven. De kern van het boek wordt gevormd door 10 wegwijzers die steeds aangeven wat mensen die wholehearted leven wél doen en wat ze niet doen. Deze tien wegwijzers zijn gebaseerd op het onderzoek dat Brené hiernaar deed. Je kunt het boek gebruiken om je te laten inspireren welke keuzes je wilt maken en wat dat betekent voor hoe je je dagelijkse leven in wilt richten. Verwacht geen 10-punten plan. Dat is het werk van Brené niet en ze gelooft ook niet dat het zo simpel ligt. Maar ga op zoek, op basis van de inzichten, naar wat dit voor jou zou kunnen betekenen.

De Kracht van Kwetsbaarheid

In Nederland het bekendste boek denk ik, misschien ook wel omdat de titel gelijk is aan haar meest bekeken TED-talk: The Power of Vulnerability. Maar het boek is niet helemaal precies gelijk. De Engelse titel is Daring Greatly en het werd in korte tijd een beststeller. Dit boek beschrijft de kern van haar werk rond kwetsbaarheid. De mythes en paradoxen rond kwetsbaarheid, hoe we ons beschermen tegen schaamte en kwetsbaarheid en waarom dat niet werkt. En wat het betekent om moedig te zijn en te durven leven naar onze waarden. Ook vind je in dit boek een aantal specifieke toelichtingen voor thuis, op scholen en in organisaties. Dit boek is uitgewerkt in een trainingsprogramma met als titel: The Daring Way™. Lees dit boek als goede basis van het werk van Brené, als je meer wilt weten over kwetsbaarheid.

Sterker dan Ooit

Dit is Brené’s meest recente boek. Het kwam uit in de zomer van 2015 met als titel Rising Strong. In dit boek beschrijft Brené wat mensen doen,die hebben geleerd om sterker te worden van tegenslagen, falen en mislukkingen. En het gaat dan niet alleen om de grote life-events, maar ook om de dagelijkse dingen die tegenzitten en anders lopen dat je had gehoopt of verwacht. Kwetsbaarheid komt ook hier in terug, maar de focus is vooral op gedrag, gevoel en gedachte. De patronen die we ons hebben aangeleerd, de verhalen die we onszelf vertellen en hoe die ons weghouden van wie dat we eigenlijk écht willenzijn. En in dit boek veel aandacht voor emoties, hoe we daar over kunnen praten, hoe die ons gedrag beïnvloeden en hoe we daar bewuste keuzes in kunnen maken. Lees dit boek als je wilt weten hoe je met tegenslag om kunt gaan. Of dat nu in je werk is, of in een privé-situatie, je kunt het overal op toepassen. Dit boek is ook vertaald in een trainingsprogramma, met dezelfde titel: Rising Strong.

Hoe verhouden de boeken zich onderling?

Dit is wat Brené daar over zegt:

The Gifts of Imperfection: Be You – Jezelf zijn

Daring Greatly: Be All In – Er helemaal voor gaan

Rising Strong: Fall. Get Up. Try Again. – Vallen, opstaan en opnieuw proberen

In welke volgorde kun je de boeken het best lezen?

Dat ligt natuurlijk een beetje aan wat je wilt weten.

– zoek je chronologie? Lees ze in bovenstaande volgorde

– zoek je praktische tips en dagelijkse inspiratie? Lees De Moed van Imperfectie

– meer weten over kwetsbaarheid? Lees De Kracht van Kwetsbaarheid

– aan het worstelen met tegenslagen? Begin met Sterker dan Ooit.

Heb je nog andere vragen over de boeken van Brené? Laat ze me weten, dan vul ik deze blog aan met de antwoorden op jouw vragen.

Krachtweekend Berghut

Geluk in de bergen

Ik heb het aan zee.

En in de bergen. Dat je je klein voelt, maar niet op een vervelende manier. Dat je onderdeel bent van iets groters, waar je niet precies de vinger op kunt leggen. Maar het voelt goed.

‘Awe’ noemen de Engelsen het.

Ontzag of verwondering in het Nederlands. En er is eigenlijk nog niet zoveel bekend over hoe het precies werkt, maar wél dat het een belangrijke boost geeft voor je geluk.

Dit is wat we wel weten: de natuur is een belangrijke factor voor ons welbevinden. Een wandeling in het park doet wonderen voor je fysieke gezondheid én voor je geestelijke welzijn. En ‘awe’ leidt tot meer altruïsme, meer vriendelijkheid en meer positief sociaal gedrag.

Zelfs een korte ervaring met ‘awe’ is een boost voor je geluk.

Het leidt bovendien tot een verhoogde intellectuele nieuwsgierigheid én een dieper gevoel van bescheidenheid. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat ‘awe’ leidt tot lagere cytokine niveau’s. Wat? Cytokine, dat heeft weer een direct effect op je immuunsysteem.

Zo’n ervaring is overigens niet alleen voorbehouden aan de natuur. Ook kunst, muziek kunnen leiden tot het gevoel van verwondering en respect. Als er sprake is van iets dat groter is dan jijzelf en dat je begrip te boven gaat. Dát is het geluksgevoel van ‘awe’.

Geluk is gratis.

Het ligt voor het grijpen. Als je het wilt zien, kun je het overal vinden. Op het strand met uitzicht over zee. ’s Avonds onder een heldere sterrenhemel. Dichterbij dan je denkt.

Zo’n ervaring van ‘awe’ brengt je dichter bij jezelf. En hoe meer je met jezelf in verbinding bent, hoe intenser de verbinding met anderen. Dat geloof ik en dat zie ik keer op keer in mijn werk.

Wil jij dat ook ervaren? Zelf dat gevoel van ‘awe’ ervaren in de bergen? Ga dan mee naar het Krachtweekend in Oostenrijk en ervaar het gevoel van verbinding met jezelf, met elkaar én de natuur.

 

moed van imperfectie

Je innerlijke criticus

Heb jij een innerlijke criticus? Zo één die de hele dag commentaar levert op wat je doet of denkt?

Het is vaak best een zeer scherpzinnig en intelligent verhaal. Je criticus weet exact de vinger te leggen op wat je zwaktes zijn.

Zwaktes in je nieuwe plannen – nee, daar heb je onvoldoende middelen voor
Zwaktes in je vaardigheden – eerst nog even wat ervaring opdoen voor je daar aan kunt beginnen
Zwaktes in je zelf – ik weet niet of er wel iemand op jouw ideeën zit te wachten

Die criticus de mond snoeren is dan ook niet eenvoudig. Het is immers niet allemaal onzin wat die stem ons zegt. De helft, of misschien wel meer dan dat, is eigenlijk wel een beetje waar. Dat vinden we zelf eigenlijk ook. Of zijn we dat zelf? Die innerlijke criticus?

Dit zijn de drie dingen die je over je innerlijke criticus moet weten:

1. Iedereen heeft ‘em. Ook al denk je soms dat je de enige bent die er last van heeft, dat is dus niet zo.
2. Je criticus gedraagt zich als een peuter. Gewoon niet naar luisteren helpt niet. Want hoe meer je ‘em negeert, hoe harder hij roept.
3. Hij (of zij?) heeft niet altijd alleen maar ongelijk. Zit er soms ook wat zinnigs in wat je innerlijke stem te vertellen heeft? Hoe kom je daarachter? En wat doe je daarmee?

Ben je er een er een beetje (of heel veel) klaar mee om die innerlijke criticus zo’n grote plek in je leven te geven? Wil je weten hoe je daar handiger en effectiever mee om kunt gaan, kom dan naar het event De Moed van Imperfectie. Want dan vertelt Lidewij Niezink ons hoe je om kunt gaan met die innerlijke stem. Hoe kun je er naar luisteren zonder de boodschap te ontwijken? Maar ook zonder erdoor overmand te raken? En zónder dat die criticus je leven gaat bepalen?

Lidewij geeft ons praktische handvatten, gebaseerd op haar jarenlange onderzoek. Een unieke kans om van haar kennis en ervaring te profiteren en in 2017 zélf je keuzes te maken. (En dat niet langer af te laten hangen van wat die peuter in je hoofd te roepen staat.)

Zie ik je daar? Kijk hier voor meer informatie én kaartverkoop…

De wetenschap achter intenties

Je dag met een intentie beginnen. Een woord voor een jaar kiezen. Of voor een specifieke afspraak eerst de tijd nemen om een zin te formuleren die voor jou belangrijk is in die bijeenkomst. Dat klinkt misschien een beetje zweverig. Een beetje soft. Totdat je je realiseert hoe je hersenen werken en gaat begrijpen waarom je dat helpt om te bereiken wat je wilt. Je kent toch dat verschijnsel dat je nooit die ene auto ziet, tot dat je er over denkt om die aan te schaffen? En opeens zijn ze overal om je heen! Of dat je met elkaar een spelletje doet om een gele vogel te spotten in de overtuiging dat die er écht niet zijn, en dan blijken er opeens overal gele vogels op te duiken.

We leven in een wereld met oneindig veel informatie. Elke dag, elke minuut, elke seconde zijn er onnoemelijk veel nieuwe gegevens om ons heen die je brein moet processen. Terwijl ik dit schrijf zie ik de letters op mijn scherm, in mijn (beide) ooghoeken post-its met notities om niet te vergeten, achtergrondgeluiden van de drukte op straat, het scherm van mijn telefoon dat aangeeft dat er een whatsapp is binnengekomen. En dat is nog wat ik bewust waarneem. Als ik er op ga letten voel ik ook nog de spier in mijn linkerschouder die verkrampt is, neem ik waar dat het koud is in mijn werkkamer en heb ik al minstens tien keer gedacht aan de afspraak waar ik straks naar toe moet. En dan ben ik eigenlijk nog bést gefocused aan het werk.

Ons brein is een fantastische computer. Ongelooflijk dat we in al die wirwar van nieuwe informatie tóch (meestal) de juiste dingen doen. En dat komt voor een belangrijk deel omdat onze hersenen verdeeld zijn in een bewust en een onbewust gedeelte. Dat bewuste deel, dat is wat we vaak ons brein noemen. Maar dat is eigenlijk maar een heel klein deel van onze breincapaciteit.

Het onbewuste deel is  veel groter én veel belangrijker dan we denken. De overgrote meerderheid van onze besluiten worden in ons onbewuste brein genomen. Dat lijkt niet altijd zo, want zo gauw er een duidelijke uitkomst is, gaat ons bewuste brein aan de slag met die uitkomst. Ons brein geeft ons een chemische beloning voor het feit dat we een afgerond verhaal hebben. En motiveert en argumenteert waarom ons besluit inderdaad het beste was.

Je kunt je onbewuste brein dus actief aan het werk zetten. Door informatie te verzamelen over een bepaalde keuze en er dan (letterlijk) een nachtje over te slapen, vind je vaak het beste antwoord. Je onbewuste brein is aan de slag gegaan met processing en registreert en verzamelt alles wat belangrijk is rond dat ene thema. Of door te letten op iets wat we belangrijk vinden en oog te hebben voor hoe dat om ons heen beschikbaar is. Auto’s of gele vogels. Of vertrouwen én positiviteit.

Is dat erg? Dat we zoveel onbewust doen? Welnee! Het is juist hard nodig. Anders zouden we in no-time allemaal een overbelast brein hebben en letterlijk kortsluiting in de hersenen. En heb je dan helemaal geen invloed op wat er gebeurt? Daar past nu het mooie van een intentie.

De dag beginnen met een intentie kun je zien als een opdracht aan je onbewuste. Ik neem me voor om vandaar te letten op wat er goed gaat in ons team. Of ik wil vandaag rust creëren in de chaos van de decembermaand. Of, zoals ik dit jaar deed, mijn woord voor dit jaar is JOY. Je waarneming, je interpretatie van de omgeving, je besluitvorming, alles wat je onbewuste brein doet, wordt meer gefocused vanuit die intentie. Dat betekent niet dat je altijd precies krijgt wat je bewust denkt. Maar wel dat dát uitgangspunt letterlijk meer in je gedachten is. En daardoor groter wordt.

Wat je aandacht geeft, groeit.

 

Probeer het eens een tijdje. Schrijf elke ochtend op een post-it, of boven op je TO-DO lijstje wat je intentie is voor de dag. Bedenk bij jezelf voor je een meeting in loopt waar je aandacht aan wil schenken. Denk misschien zelfs eens over een woord voor een week, voor een maand of een jaar. En kijk wat het je oplevert. Het kost je niks.